Mar 26, 2017

Serra da Bela Adormecida

Lenda da Serra da Bela  Adormecida
    Um jovem casal da tribo Baré namoravam-se. 
    Eles passeavam pela mata quando foram atacados por um grupo rival. 
    O guerreiro enfrentou ferozmente os adversários dando oportunidade de a jovem fugir. 
    A bela moça, escondida entre as folhagens, viu seu amado ser morto pelos algozes . Ela, apavorada, se embrenhou mais e mais na mata. Aí ela se perdeu. Dias depois, ela faleceu de inanição.
    Tupã, sentindo compaixão do destino do casal, moldou a montanha de modo a representar o contorno da jovem deitada esperando eternamente pelo seu amado.

Kunhãmuku puranga ukéri uiku iuitera maranduá

    Baré auatiua aintá suí mukũi awá iunamorai uiku iepé amu. 
    Aintá uuatá-uatá kaa rupi iepé auatiua upiara utu aintá ramé. Maramunhangara umaramunhã atãrupi upiara-itá irũmu kunhãmuku uiauau-kuau arã.
    Kunhãmuku puranga iakanhemu saua piterupi uiku. Aé umaã yukasara uiuká imiausuua. Asuí sikie-eté   uikéiké kaa pupé. Apété uiuperdei , Amuarariré umanun iumasisauaresé.       
    Tupã muasisaua yuyawé panema resé umeen kuá arapukupuku usaru isausuua ienun kunhãmukuranha iuitiraresé


Legendo de la Montaro Dormanta Belulino

    Iu juna paro de la tribo Bare' sin enamiĝis.
    Ili promenadis tra la arbaro kiam estis atakataj de iu malamika grupo.
    La kuraĝa junulo batalis feroce kontraŭ la malamikoj por doni al la junulino oportunon por fuĝi.
    La bela junulino, kaŝite inter la foliaro, vidis sian amaton esti mortigata de la krueleguloj.
    Ŝi , timante , eniris pli kaj pli en la arbaro. Tiam ŝi sin perdis. Tagoj poste, ŝi  mortis  pro malsato.
    Tupan , sentis kompakton pro la sorto de la paro, kaj moldis la monton tiel ke ĝi povus prezenti la konturon de la junulino kiu kuŝante eterne atendas sian amaton.



いねむる美女山脈の物語

  バレー部族の若いカップルが恋愛をしていました。
彼らはジャングルを散歩している時、敵のグループに攻撃されました。
戦士は必死に敵と戦って、恋人に逃げる隙を与えました。
美しき娘は 茂みに隠れて、自分の恋人が残酷な敵に殺されるのを見ました。 
    彼女は怖くて、ますますジャングルへ入って行きました。そこで、迷ってしまいました。数日後に、飢えで死んでしまいました。
  テゥパン、そのカップルの運命を哀れんで、、若い娘が横たわって、永遠に自分の恋人を待つ姿を思い出させる形をそのところの山脈に与えました。

자는 미녀산맥의 이야기 

     바래 부족의 젊은 한쌍이 연애를 하고 있었습니다. 
그들은 정글을 산책하고 있었을 때, 적의 그룹에 공격당했습니다. 
     전사는 필사적으로 적과 싸우고, 연인에게 도망치는 틈을 주었습니다. 
     아름다운 아가씨는 숲에 숨고, 자신의 연인이 잔혹한 적에게 죽음을 당하는 것을 보았습니다.  
     그녀는 무섭고, 점점 정글에 들어갔다. 거기에서, 헤매버렸습니다. 며칠 후에, 굶주림으로 죽어버렸습니다. 
     트팡, 그 한쌍의 운명을 불쌍히 여겨서 , 젊은 아가씨가 눕고, 영원히 자신의 연인을 기다리는 모습을 상기시키는 형을 그 곳의 산맥에 주었습니다. 

Legend of Sleeping Beauty Mountain
     A young couple from the Baré tribe were dating each other.
    They was taking a walk in the woods when they were attacked by a rival group.
     The warrior fiercely faced the opponents giving to the young woman the  opportunity to escape.
     The beautiful girl, hidden among the foliage, saw her beloved being killed by the savages. She panicked, plunged deeper and deeper into the woods. She got lost. Days later, she died of starvation.
    Tupang, feeling compassion for the fate of the couple, shaped the mountain in such a way as to represent the contour of the young woman lying in wait eternally for her beloved.

أسطورة سييرا الفتاة الجميلة النائمة
.زوجین شابين من قبيلة باري يوعدان بعضها البعض
.أخذوا يمشون على الأقدام عبر الغابة عندما تعرضوا لھجوم من قبل مجموعة منافسة
.محارب واجھت بشراسة المعارضین إعطاء الفتاة فرصة للفرار
المحارب واجه بشراسة المعارضين و أعطى الفتاة فرصة للفرار
الفتاة الجميلة كانت مخبأة  بين أوراق الشجر رات  المحبوب قتلوا على أيدي الجلادين 
و انها كانت خائفة سقطت أعمق و أعمق في الغابة ثم أنها ضاعت و بعد أيام انها ماتت جوعا 
توبان أحس بالشفقة على مصير الزوجين شكل الجبل في مثل هذه الطريقة لتمثيل الكفاف من امراة شابة تتربص للابد لحبيبها 








Mar 20, 2017

Teru teru Bozu

BRILHA BRILHA BONZO

No Japão é costume principalmente entre crianças, fazer boneco de pano na figura de bonzo a que se dá o nome de teru teru bozu (brilha brilha bonzo) e dependurar fora pedindo que no dia seguinte não chova.
Aí eles cantam a música brilha brilha bonzo.
Como vêm, é uma melodia clara, no entanto dizem na China que: 
Há muito muito tempo passado, quando a chuva caia incessantemente e o povo sofria por isso, ouviu-se uma voz vinda do céu que disse: Se vocês me derem essa linda moça eu farei parar a chuva. Se porém não me derem farei que a cidade se afogue sob uma inundação.
Para salvar o povo a moça tornou-se vítima.
Logo que ela chegou ao céu, dizem, a chuva parou e clareou azul, azul. Em homenagem a ela que era hábil em recortar papel, as moças desde aí, fazem figuras recortadas em papel a que chamam souseijou (jóvem que limpa claro) e dependuram fora da casa.
 Já no Japão , dizem que:
    Quando sofriam pela chuva constante, veio um bonzo que pelo que diziam era afamado pelo fato de que quando ele rezava, a chuva sem falta cessava. Por isso ele foi obrigado a rezar ante o daimio . No dia seguinte também a chuva não parou. Como punição, a cabeça do bonzo foi cortada. Envolveram a cabeça com um pano branco e dependuraram fora .
      No dia seguinte, o dia ficou bem claro. Desde aí começou o costume de fazer boneco de pano branco para pedir o estiamento da chuva.


BRILBRILA BONZO


En Japanujo, estas kutimo precipe inter infanoj fari tukan pupon je la formo de bonzo kiu oni nomas “teru teru bozu” (brilbrila bonzo) kaj pendigi eksteren petante ke je la sekvanta tago ne pluvu.
Tiam ili kantas la muzikon brilbrilan bonzon.
Kiel vi vidas, estas hela melodio , sed tamen oni diras, en Ĉinio ke :
Antaŭ multa multa tempo, kiam la pluvo longe daŭris kaj la popolo sin ĝenis pro tio, aŭdiĝis voĉon el la ĉielo kiu diris: Se vi min donus tiun belan junulinon mi ĉesigos la pluvon; Tamen se vi ne min donus ŝin , mi dronigos la urbon per inundo. Por savi la popolo la junulino fariĝis viktimo. Tuj kiam ŝi atingis la ĉielon , oni diras, ĉesis pluvo kaj heliĝis blue blue. Rememorante ŝin kiu estis lerta je paper tondado, la junulinoj ek de tiam , faras ”hel puriganta-junulinon”(souseiĵou=掃清娘)el papero kaj pendigas eksteren.

Sed en Japanio, oni diras ke :
Kiam oni estis ĝenataj pro la senĉesa pluvado, venis iu bonzo kiu laŭ diro estis fama pro tio ke kiam li preĝus, la pluvo nepre tuj ĉesas. Tiam, li estis devigata preĝi antaũ la daimio. Tamen je la sekvanta tago ankaŭ la pluvo ne ĉesis. Kiel puno, la kapo de la bonzo estis fortranĉita. Oni envolvis la kapon per blanka tuko kaj pendigis eksteren. Je la sekvanta tago bonege heliĝis. Ek de tiam komenciĝis la kutimo fari pupon el blanka tuko por peti la ĉeson de la pluvo.

TERU TERU BOUZU


日本では 主に子供たちの間で明くる日が晴れる様にお願いして、テルテル坊主と言う名の 坊さんの形をまねった白い生地の人形 を作って、外に掛ける習慣があります。 
その時彼らはテルテル坊主の歌を歌います。見ている通りに明るいメロヂーの歌ですが、中国ではこう言う話があります。

遠い昔、雨が降り続いて困っていたとき、天から「その美しい娘を差し出せば晴れにするが、差し出さなければ都を水没させる」と声がしました。人々を大雨から救うため、少女が犠牲となり天に昇ると、雨がやんで、青青明るなりましたそうです。切り紙の得意だった彼女を偲んで、娘たちは紙で『掃晴娘(そうせいじょう)』を作って吊るすようになったのです。”

しかし、日本ではこう言われる:
昔、降り続く雨に困っていると、ひとりのお坊さんがやって来ました。お経を唱えてもらえば必ず晴れることで有名なのだといいます。そこで殿様の前でお経を唱えてもらいましたが、次の日も雨は降り止みませんでした。罰として、お坊さんは首をはねられてしまいます。その首を白い布で包んで吊るしたところ、次の日はよく晴れました。これがてるてる坊主の始まり”


빛난빛난스님 

일본에서는 주로 어린이들의 사이에 이튿날이 개이도록 부탁하고, 빛난빛난스님 
 테르테르보으즈라고 말하는 이름의 스님 형을 모방한 옷감 인형을 만들고, 밖에 거는 습관이 있습니다.  
그들은 빛난빛난스님테르테르보으즈 노래를 부릅니다. 보고 있는 대로 밝은 멜로디의 노래입니다만, 중국에서는 이러한 이야기가 있습니다

옛날, 비가 계속 내려서 곤란하고 있었을 , 하늘로부터 아름다운 딸을 내밀면 맑음으로 하지만, 내밀지 않으면 도를 수몰시킨다라고 소리가 났습니다. 사람들을 큰비로 구하기 위해서, 소녀가 희생이 되어 하늘로 올라가면, 비가 그치고, 청청 명루든지 늘었다고 합니다. 자른종이가 가장 자신있었던 그녀를 그리워하고, 딸들은 종이로 『掃晴娘(소으세이조으)』 만들어서 달아 매게 되었습니다. ” 

그런데,일본에서 이렇게말하고 있어:
옛날, 계속내리는 비에 곤란을 겪고 있으면, 혼자의 스님이 왔습니다. 경을 외치게 하면 반드시 개는 것으로 유명한 것이라고 합니다. 거기에서 영주 앞에서 경을 외치게 했습니다만, 다음 날도 비는 그치지 않았습니다. 벌로서, 스님은 목을 치여버립니다. 목을 천으로 감싸서 달아 , 다음의 날은 갰습니다. 이것이떼르떼르보으즈 시작

UERÁ UERÁ PAÍ


Taina-itá ipyrũgawa uiku kuasawa umunhã paí ranha waá sera   teru teru bozu (uerá uerá paí), asuí uyururé arariré niti iamana arã uyatiku ukara kiti Japãu upe.
Aiwã, aintá unhengari nhengarisawa “uerá uerá paí”.
Pemaã yawé, kuá nhengarisawa surí. Ma, paá, China upé:
“Kuximakuera, iamanana uiku pituúíme ramé, awápanhen umupurarana . Ape te, iwakásuí urúri nheenga iyawé :
―Penhẽ pemeẽramé nhaã kunhãmuku puranga xarã, ixé amupituúkuri amana. Ma, ti pemeēramé ixé amuyupipika tawa .
Kunhamuku uyumu  VITIMA upuxirũarama awatywa
Aé usikairũ iwaka upé, paá, amana mupika, asuí uyumupetinga , paua owi owi.

Umanduai sesé waá upuyawawa  ukiti kuasia (papera), kunhãmuku-itá apetẽsuí , umunhã kuasiraanga waá sera “souseijyou” (kunhãmuku upiíri rimpu) asuí uyatiku ukara upé.

Ma, paá , Japãu upé:

   Awápanhen umupurarana uiku amana pituúíma resé, urúri paí  paárupí  waá awapanhen ukwauana seseuara aé uyumué ramé,  amana supiwara tẽ iamana pituú. 
Iresé aé uyumué ikuwau   Mundusara renundé . Ma, arariré iamana iuiri rẽ. Aé umumunuka, paí rakanga supiara ramo . 

   Upupekaã sakanga  pana murutinga irũmu riré uyatiku ukara upé . Arariréramé, ara mupurã puranga . Apesuí uyupiru kuá kuawa umunhã  paí raanga panamurutinga   uyururéu arã amana mupika .


Jan 21, 2017

Tupã e a Natureza

 Portuguese

Tupã e a Natureza

  A primeira alma é Tupã (T ypy ang = Tupã), onde o T significa respeito ypy significa primeira e ang significa alma). 
  Aí, Tupã criou Ywy a terra,  depois  bateu a terra com Ywytu (ywy =terra , tu =bater) o ar, daí nasceu , a água. Então Tupã passou muito tempo fazendo Ywyrá (ywy= terra, ra= nascer) as árvores, fazendo uirá (uiwa=flecha, r=de, ar=nascer) as áves, e outras coisas como piú (pik= picar, uu=beber) o pernilongo, arariboia (ara=nascer, r=de, ii=água, boia=cobra,) a cobra d'água, etc.
  Um dia, resolveu fazer o primeiro animal , aí fez o Tupy (T =respeitoso , ypy=primeiro), a primeira existência animal na terra,  Cada pessoa do povo tupi tinha um caracter diferente. Quando o tupi morria, nascia de acordo com seu caracter uma estrela, ou um animal diferente. Assim nasceram os diversos animais da terra. e as muitas estrelas do iwaka ou seja do céu.
  Tupã disse também aos tupis: Os animais são parte de vocês mesmos. As árvores e tudo o mais são teus irmãos. Respeite todos . Comendo-os vocês ganham a vida deles em seus corpos. Mas , lembrem-se, os animais, as plantas , a água, o ar, a terra, tudo não são de seus antepassados, assim como não são de vocês. Tudo isso é emprestado a vocês pelos seus futuros descendentes. Assim vocês têm o dever de conservar a natureza assim como ela é para a restituírem a seus futuros descendentes. Se vocês matarem animais desnecessariamente,  estragarem e acabarem com tudo que tem na natureza como irão viver os seus descendentes que afavelmente lhe emprestam todo esse tesouro ?
  E é por isso que o povo tupi e todos os povos indígenas de todo o Mundo vivem com a natureza e por ela têm grande respeito e agradecimento. E sabem muito bem que um dia terão de a restituir a seus futuros descendentes a começar pelos seus filhos.

awarekó = caráter humano
kaarabá = homens da selva (indígenas)
Nhemonhãguara = antepassados



Tupi
Tupã Arapysybé

  Angypy Tupã (T ypy ã = Tupã),  (T =pousuba, ypy =yepéuara, ã=anga). 
 Aéreme, Tupã oyemonhang  Yby ,  aériré  otuk ybi ybytu (ywy  tuk ) irũm, asuí oar  yí . Aésuí  Tupã osasana arapuku omonhãngikóbo  Ybyrá (ywy ra)  omonhãgikóbo uirá (uiwa ra) asuí amon mbae, piú (pik uu), arariboia (ara r ii boia) asuí amombae.
  Yepé ara, yepé soó omonhã ekopotara. Aéreme omonhã Tupi. Ebokué, Yepé soó ypy maa. Tupi awaetá iepé iepé  orikóana awarekó nungareyma. Tupi awa omanõanareme , ebokuei awarekó upiramo  oarana oikó iepé yasitatá, u iepé soó nungareyma. Emonã oarana yby soó ekoparaba , ybaka yasitatátyba. .
  Tupã oié Tupi arama: Soó opain penhen rasykueraé . Ybyra opain mbaebé penhen rybira . Epepousuba opain . Penhen pekaru epeikóbo ebokuei, penhen peyekosuba  A'e ãnga penhen retépe. Aé, pemaenduar : Soó, ybyra , yi, ibytu, yby,kaa , opain penhen tuibaepaguama nambaeruã . Naanité penhen mbae . Penhen nhemonhãguaranama opuruukara opain mbae penhem arama. Penhen aipóramo petekoteben  pemoingatu arapysy koyabé aé oikó. Asuí  moyebir penhen nhemonhãguaranama supé. Marandé penhen peyuká soó tekotebeneyme,  pemomoxy , pemombaba arapysy opaimba,  penhe nhemonhãguara uaá oporuukara moribyrupi ebokuei opain mbaeeté penhen arãma   maeté rekosaba orekókuri ?
  Emonã aé Tupi abá , arapy  kaarabá opakatú oikobe arapysy irũmu. yabetenhé orekó pousubeté , orekó kuekatuaba arapysy resé. Asuí okuaukatureté uaá  iepé ara pemoyebirkuau   penhen nhemonhãguaranama supé. Peypyrung perayra supé. 

Esperanto
Tupan kaj la Naturo

  La unua animo estis Tupang.(T ypy ang = Tupang), kie (la T signifas respekto ypy signifas la unua kaj ang signifas animo). 
  Tia, Tupang kreis Yby la grundo,  poste li batis la grundon per  Ybytu (yby =grundo , tu =bati) la aero, de tio naskiĝis , la akvo. Ek de tiam Tupang pasis longan tempon farante Ybyrá (yby= grundo, r=de,ar= naskiĝi) la arboj, farante uirá (uiwa=sago, r=de, ar=naskiĝi) la birdoj, kaj aliajn aferojn kiel  piú (pik= piki, uu=trinki) la moskito, arariboia (ara=naskiĝi, r=de, ii=akvo, boia=serpento,) la akva serpento. ktp.
  Iu tago, Li decidis fari la unuan animalon. Tiam li faris la Tupy (T =respektinda , ypy=unua), la unua animala ekzisto sur la tero.   Ĉiu homo de la tupia popolo havis malsimilan karakteron. Kiam la tupi mortis , naskiĝis laŭ la karaktero de la mortinto unu stelo, aŭ unu novtipa animalo. Tiel naskiĝis la diverstipaj animaloj de la tero, kaj la grandnombro da ĉielaj steloj. 
  Tupang tiam diris al la tupi homoj: La bestoj estas parto de vi ĉiuj mem. La arboj kaj ĉiom aliaj estas viaj fratoj.  Respektu al ĉiuj.  Manĝante ilin, vi gajnus ilian vivon en viaj korpoj. Sed, memoru: La bestoj, la plantoj, la akvo, la aero, la grundo, ĉiom ajn ne apartenis al viaj prapatroj same kiel ne apartenas al vi ĉiuj.
  Ĉiom tiuj estas pruntdonita al vi de viaj futuraj  posteuloj. Tiel vi havas la devon konservi la naturon tiel kiel ĝi estas por redoni al viaj futuraj posteuloj. 
  Se vi mortigus bestojn sen neceso, se vi ruinigus kaj forkonsumi ion ajn ekzistanta en la naturo, kia maniere  povus vivi viaj posteuloj kiuj afable pruntdonas al vi ĉiuj tiun tutan trezoron ?  
  Kaj estas pro tio ke la tupiaj homoj kaj ĉiuj  indiĝenaj popoloj de la tuta mondo vivas kune kun la naturo kaj havas por ĝi grandan respekton kaj dankemon. 
  Kaj ili bone scias ke iam ili devos redoni tiun naturon al siaj futuraj posteuloj , komencante per siaj propraj ge-filoj.


Japanese
テゥパンと自然

  最初の魂はテゥパン(TupangT ypy ang = T =尊敬 ypy 最初の、 ang =魂). でした。
  そこで、テゥパン  イビーYby=土)を創造した。  その後、 イビテゥー(Ybytuyby = , tu =打つ)空気で土を打ちました。そこからイイー =水)が生まれました。それから、 テゥパン 長い間、 イビラー(Ybyrá yby= , r=の、ar= 生まれ)即ち木々を作ったり、 ウイラーuirá uiwa=, r=, ar=生まれ) 即ち鳥達, ピウー 蚊=piúpik= 刺す, uu=飲む) , アラリボーイア水蛇arariboia (ara=生まれ, r=, ii=, boia=,) などのその他のものを作ったりしていました。
  ある日、最初の動物を作る事にしました。 その時、この世の最初の動物的な存在 であるテゥピーTupy =T =尊敬 , ypy=最初の), を作りました。  テゥピー民族のめいめいが独特の性格を持っていました。テゥピーの人々が死ぬ時、それらの性格により、星か違った動物が生まれるのでした。 そうやって、この世の様々な動物や空の数えきれない星々が生まれました。  
 テゥパンテゥピーに言いました: 動物達は君ら自身の一部です。 木々、その他全てが君らの兄弟です。 皆を尊敬しなさい。 それらを食べて,君らは自分の身体にそれらの命を得る。しかし、良く覚えておきなさい。 動物達、植物達、水、空気、土,全てが 君らの祖先のものではなかった。君らのものでもない。全てが君らの未来の子孫 から君らに貸されているだけだ。ですから、君らは自然があるままに保って,自分の未来の子孫に返す義務がある。 必要もなく、動物を殺したり、自然にあるものを悪くしたり、無くさせたり すれば、快くその宝全てを君らに貸してくれた自分の 子孫が どのように暮らす事が出来ようか?
  そして、それがゆえに、テゥピー民族や この世の原住民 皆が自然と共に生きて、自然に対して深い尊敬や感謝を持っています。そして、いつかは自分の子供達を始めに、その自然を自分たちの未来の子孫 に返さねば成らないと良く分かっています。

Korean
트팡과 자연 

   최초의 혼은 트팡(Tupang= T ypy ang = T =존경, ypy= 최초의 , ang =).  이었습니다
   거기에서, 트팡 이비(Yby=) 창조했다.   , 이비투(공기=Ybytu=yby =, tu = 친다) 흙을 쳤습니다. 거기에서 이이(Yi =)가 태어났습니다. 그리고, 트팡은 오랫동안, 이비라(Ybyra =yby=, r=, ar= 태어나) 즉지나무들을 만들거나, 우이라(uira =uiwa=화살, r= , ar= 태어나) 지새들, 비우(모기=piú=pik= 찌르는 , uu= 마신다), 아라리보야 (물뱀=arariboia (ara=출생, r= , ii=, boia=,),등의 기타의 물건을 만들거나 하고 있었습니다
   어느 , 최초의 동물을 만들기로 했습니다 , 세상의 최초의 동물적인 존재인 트피(Tupy (T =존경, ypy= 최초의), 만들었습니다.   트피민족의 제각기가 독특한 성격을 가지고 있었습니다. 트피 사람들이 죽을 , 그들의 성격에 의해, 별인가 다른 동물이 태어나는 것이었습니다그렇게 하고, 이 세계의 각종 동물이나 하늘의 없는 별들이 태어났습니다.   
 트팡 트피 말했습니다 :동물들은 너들 자신의 일부입니다나무들,기타 모두가 너들의 형제입니다모두를 존경하세요그것들을 먹고, 너들은 자신의 신체에 그것들의 생명을 얻는다. 그러나, 기억해 두세요동물들, 식물들, , 공기, , 모두가 너들의 선조의 물건이 아니었다. 너들의 물건이라도 아니다. 모두가 너들의 미래의 자손로부터 너들에게 빌려줘지고 있는 뿐이다. 그러니까, 너들은 자연이 있었던 채에 유지하고, 자신의 미래의자손에 돌려주는 의무가 있다필요도 없고, 동물을 죽이거나, 자연스럽게 있는 것을 나쁘게 하거나, 없어지고 하거나 하면, 마음좋게 보물모두를너들에게 빌려 자신의 자손가 어떻게 있슬까
   그리고, 그것이 때문에, 트피민족이나 세상의 원주민모두가 자연과 살고, 자연에 대하여 깊은 존경이나 감사를 가지고 있습니다. 그리고, 언젠가는 자신의 어린이들을 처음에, 자연을 자기들의 미래의자손 되돌려 놓지 않으면 이루어지지 않으면 알고 있습니다