A

FELIZ NATAL

FELIZ NAVIDAD

NOEL HEUREUX

NATALE 　FELICE

행복한 크리스마스

楽しい　クリスマス

HAPPY  CHRISTMAS

　　　　　　　　FELIĈAN KRISTNASKON

　　　　　　　　SORYBA  TUPÃRAYRARABA

　　　　♥

　　　　　　　　

　　　　　　　　

　　　

URUTU

Dizem que há muito muito tempo passado, havia uma taba próxima ao rio Negro, onde viviam índios de uma tribo que costumava usar zarabatana para caçar.

Seus guerreiros , desde pequeno se exercitavam , de modo que eram hábeis no uso da zarabatana .

Todavia, entre os rapazes havia um grupo que costumava lançar as setas da zarabatana sobre todo e qualquer ser vivente , não para caçar , apenas para sentir o prazer de ver suas setas acertar no alvo vivo. Com isso muitos animais pequenos morriam inutilmente ou ficavam aleijados.

Jurupari, não gostou desse modo de agir, pois que feria muitos animais que estavam sob sua proteção.

Um dia, já não podendo agüentar, Jurupari resolveu castigar os malvados.

Então, Jurupari ficou  escondido a espreita e quando o grupo de rapazes chegou, Jurupari viu que tiravam uma pequena seta envenenada de uma pequena cesta e colocavam num longo canudo sobrando-a sobre os animais, numa velocidade que quase não se conseguia acompanhar.

Aí Juruparí transformou os rapazes em serpentes venenosas. Jurupari pintou as serpentes imitando a cesta que usavam de modo que a serpente se enrolando , parece um cesto colocado sobre o chão. E do cesto dá o bote se esticando tão rápido tal como a seta partia da zarabatana, Quando ela dá o bote se ouve um som "ssss" tal como quando os rapazes sopravam a zarabatana.

E assim esse grupo passou a viver se arrastando pela floresta e assim nasceram as serpentes venenosas que os índios chamam de "urutu", ou seja o cesto que ataca, pois se enrola dando a aparência de um cesto e dele ataca rapidamente as presas.

zarabatana  ➣ canudo longo pelo qual se sopra pequenas setas.

Jurupari  ➣ Gênio protetor dos animais.

urutu  ➣ nome de uma cobra venenosa.

uru  ➣ cesto  

tu ➣ atacar

URUTU

Asé oipa'a arekatu  arekatu akoéme oima'a taba tyuna kakarape.  Abatyba iaba   tembiar arã oiporu zarabatana amé oreko abá aapé oikóara.

I guaranin kurumin suibé, sarabatana oiporu ramé orekó nungara sarabatana poru poakatu oikó.

Aé, kunuminguasú pype kunumin amó  oiporu peyu sarabatana pua tetiruã ara pe.     

Noi pysiki aub onhandub sesãia sepyakabo o pua oikutuk  soó pe.  Nhaã saba rupi soó mirin tyba oimanõ panemareté koipó moateẽ.

Jurupari, inti aanga kó ikoaba, saé ikoaba oimoguaia soó tyba ua'a  o poguyra guyribé oikobo.

Amó ara,  noipororái mo , jurupari oiekopotara meenga nupãatã angaybabora resé.

Saéramo, Jurupari motokaia . Aéreme  ebokué kunuminguasuetá osykyme, Jurupari osepyak ua'a a'é oirosem pua sakapora urumirin pypesuí . Ariri oimoĩ takuara pukui pype  oipeyu soó pe, abá nosepyaki guym pe .

Aéreme Juruparí mõboya aka kunuminguasú resé.  Jurupari oiguaka kó mboyaetá  a'é orekó uru yabé.  Kó mboia , oyemamãme uru inonga yby pe  nungara yabé. Iuiri uru suí opor suú arã upiara.  Kó ei , yemoaparatã guyme sarabatanasuí  osem pua yabé.  Kó mboia opor ei , kunuminguasú oipeyu sarabatana ei osem"sss" yapu yabé, oisendu yapu.

Emonã. kó abaetá  yexiririk moikóbo  kaape . Iuiri emonã osem mboya saka abá oié urutu . oiebo:  uru ua'a oitu. Rakaé, oyemamãme  kó nungara uru yabé oikó. Iuiri kó urusuí oitu embiara kuruté.

quando enrola-se  ➣ oyemamãme

passou a viver ➣ moikó

isto é: ・　dizendo: ➣ iebo:

passaram a viver arrastando-se ➣ yexiririk moikóbo

mboya saka  ➣ cobra venenosa

zarabatana ➣sarabatana  

URUTU

Oni diras ke antaŭ longa longa tempo, ekzistis vilaĝo proksime de la rivero Negro. kie vivadis indiĝenaro kiu kutimis uzi zarabatano por ĉasi. 

 Tiuj indiĝenoj, ekde infanaĝo sin ekzercis tiel ke ili ĉiuj estis eglertaj je la uzo de zarabatano.

Tamen, en tiu indiĝenaro estis grupo da junuloj kiuj ŝatis blovi la sagetojn de la zarabatano sur iu aj vivaĵo ne por ĝin ĉasi , sed nur por senti la plezuron vidante siajn sagetojn trafi la vivantan celon. Pro tio , multaj malgrandaj bestoj mortis senutile aŭ restis por ĉiam difektitaj.  

Jurupari ne ŝatis tian agmanieron, ĉar per ĝi ili vundis multajn bestojn kiuj estis sub lia protekto.

Iu tago, jam sen kapablo por suporti tion, Jurupari decidis puni la malbonulojn.

Do, Jurupari sin kaŝis kaj atendadis. Kiam la junuloj alvenis, Jurupari vidis ke ili prenis malgrandan sagon kun veneno el iu malgranda korbo kaj ĝin metante en longa tubo ĝin blovĵetis sur la bestoj, per rapideco kiu la vido eĉ ne kapablas akompani.

Tiam, Jurupari' aliŝanĝis la junulojn al venenaj serpentoj. Jurupari' pentris la serpentoj je sama aspekto de la korbeto kiun ili uzadis. Tia maniere ke kiam la serpento sinrulas aspektas same kiel korbo metita surtere. Kaj de la korbo ĝi saltas por murdi, sin streĉante tiel rapide kiel la sago kiu foriras la zarabatano. Kiam ĝi atakas oni aŭdas la sono "ssss" tiel same kiel kiam la junuloj blovĵetis sagon el la zarabatano

Kaj tiel tiuj junuloj komencis vivi sin trenante tra la arbaro. Kaj tiel naskiĝis la venenaj serpentoj kiuj la indiĝenoj nomas "urutu", kiu signifas "la korbo kiu atakas" ĉar ĝi sinrulas aspektante kvazaŭ korbo kaj de tiu kvazaŭ korbo aspekto ĝi rapide saltas atakante.

zarabatano  ➣ longa tubo per kiu oni blovĵetas sagetojn.

Jurupari  ➣ Genio protektanta de la bestoj.

urutu  ➣ nomo de iu venena serpento.

uru  ➣ korbo.

tu ➣ ataki

くさりへび

昔々、ネーグロ川の近くに一つの村がありました。その村には狩りをするのにザラバタンナを使う土人達が暮らしていた。その土人達は子供の時から練習するので，皆がザラバタンナ使いがとても上手でした。

しかし、生年達の中で、何人か自分のザラバタンナの矢をあらゆる生き物に向かって吹く癖がありました。それが狩りの為ではなく，ただ自分の吹いた矢が生きている的に当たる喜びを感じる為に。

 そのことで，多くの小さな動物が無駄死をしたり、片輪になたりしました。

ユルパリーはその行いが嫌いでした。自分の保護を受ける多くの動物が傷さるから。

ある日，もう我慢出来なくなって、ユルパリーはその悪者達に罰を与える事にした．

そこで、ユルパリーは隠れて、待っていました。生年達がその場に着いたとき、ユルパリーは彼等が小さい籠の中から小さい毒矢を取って、長い筒に入れて、眼に見えない程の速さで動物達に吹き出すのを見ました。

ユルパリーは生年達を毒蛇に替えました。ユルパリーはその毒蛇を生年達が使っていた籠と同じ模様にしました。ですから、その毒蛇が身を丸くした時、地面に置かれた籠に見えます。そして，その籠の中から　ザラバタンナから放った矢のように素早くとんで攻撃する。その毒蛇は　攻撃する 時、生年達がザラバタンナを吹く時と同じ音"ssss" が　聞こえます。

そうやって、その生年達はジャングルを這いながら暮らす事になりました。そして、そのようにして、“ウルツー”と言う毒蛇が生じて来ました。言わば、攻撃する籠と言う意味の言葉です。丸めるときは籠に見えて、その中からとぶかのように素早く攻撃するから。

zarabatana  ➣ 吹き矢筒

Jurupari  ➣ 動物を守る精

urutu  ➣ 籠蛇 ➣ くさりへび

uru  ➣ 籠　tu  ➣ 攻撃

사슬 뱀

    옛날 옛날, 네그로강의 근처에 하나의 마을이 있었습니다. 그 마을에는 사냥을 하는데도 자라바탄나를 사용하는 토인들이 생활하고 있었습니다. 그 토인들은 어려서부터 연습하는데, 모두가 자라바탄나쓰기가 정말 능숙했습니다. 

그러나, 생년들 속에서, 몇사람인가 자신의 자라바탄나의 화살을 모든 생물을 향해서 부는 버릇이 있었습니다. 그것이 사냥 때문에가 아니고, 단지 자신이 분 화살이 살아 있는 과녁에 맞는 기쁨을 느끼기 위해서. 

    그 것으로, 많은 작은 동물이 낭비죽음을 하거나, 불구자이게 손도끼 했습니다. 

    유루파리는 그 행동을 싫어했습니다. 자신의 보호를 받는 많은 동물이 상처 원숭이로부터. 

    어느 날, 이제 인내할 수 없게 되고, 유루파리는 그 나쁜 놈들에게 벌을 주기로 했다. 

    거기에서, 유루파리는 숨겨져서, 기다리고 있었습니다. 생년들이 그자리에 도착했을 때, 유루파리는 그들이 작은 바구니 속에서 작은 독 화살을 훔치고, 긴 통에 넣어서, 눈으로 보이지 않는 정도의 속도로 동물들에게 불기 시작하는 것을 보았습니다. 

    유루파리는 생년들을 독사로 바꾸었습니다. 유루파리는 그 독사를 생년들이 사용하고 있었던 바구니와 같은 모양으로 했습니다. 그러니까, 그 독사가 몸을 둥글게 했을 때, 지면에 두어진 바구니로 보입니다. 그리고, 그 바구니 

속에서 자라바탄나로부터 떼어 놓은 살같이 신속하게 뛰어오르로공격한다. 그 독사는 공격할 때, 생년들이 자라바탄나를 불 때와 같은 소리　

“ㅆㅆㅆ”를 청취 할수있습니다. 

    그렇게 하고, 그 생년들은 정글을 기어가면서 살게 되었습니다. 그리고, 그렇게 하고, “우루투”라고 말하는 독사가 생겨 왔습니다. 이른바, "공격하는 바구니"라고 말하는 의미의 말입니다. 둥글게 될 때는 바구니로 보이고, 그 속에서 날 것 같이 신속하게 공격하기 때문에. 

zarabatana  ➣ 취관

Jurupari  ➣ 동물을 보호 정

urutu  ➣ 바구니뱀

uru  ➣바구니　tu  ➣ 공격

Suindara

    Araker (dorminhoco) era um índio da grande tribo dos tabajaras (senhores de vila). 

    Um dia , quando Araker vagava pela floresta, encontrou um filhote de pássaro. Esse tinha a cara em forma de coração, com olhos e nariz parecido de gente, mas olhando-se de frente não se via a boca. Sua plumagem era muito macia . Gostando do pássaro, levou-o para casa com a intenção de criá-lo.

    Mas , ele não comia nada que se lhe dava. Por isso Araker deu-lhe o nome de Suindara ( ser que não come). 

    No entanto ele foi crescendo . Na verdade era uma pássaro noturno . Enquanto os índios dormiam, ele voava silenciosamente e caçava ratos e muitos outros insetos. 

    Na aldeia de Araker, não se sabia porque, diminuíram-se as doenças, os alimentos deixaram de ser comidos à noite por entes desconhecidos. e a aldeia passou a viver mais feliz. Já se começara a agradecer ao suindara por imaginarem que fosse ele o causador dessa felicidade. E na verdade era, pois ele comia os ratos e bichos que causavam a doença dos índios.

    Uma noite, Araker voltava de uma aldeia próxima. já perto de sua aldeia, justamente quando passava em frente à oka (casa) do pajé que ficava um pouco afastada da aldeia, ouviu nos ares um som "rrraaaa" assim como o do rasgar de um trapo. Olhou em direção ao som e viu o suindara que voava agora silenciosamente clareado pelos raios da lua cheia.

    Araker pensou:- " Ah, hoje ele saiu passear ! ". Como já era alta noite, continuou sua caminhada voltando logo para sua casa.

    De manhã, foi à casa do pajé levar o presente que havia trazido da aldeia vizinha. E contou ao pajé sobre o som emitido pelo suindara. O pajé apenas resmungou em voz baixa:-" Quem será da minha família que vai morrer !".

    Araker não compreendeu o que ele queria dizer, mas não fez caso.

    No dia seguinte logo de manhã Mandipuku (bagre comprido) , o sobrinho de Araker , alto e queimado do sol, entrou pela porta da oka, dizendo: - Ontem à noite o pajé morreu picado de urutu.

    Aí, Araker compreendeu o que o pajé queria dizer, e desde aí se passou a acreditar que o suindara que voa tão silenciosamente, quando emite o som de trapo que se rasga está agourando algum mal que irá acontecer. É por isso que essa ave é conhecida também sob o nome de "rasga mortalha" e de "coruja de igreja". Seu nome científico é "Tito Alba".

    Tito é coruja em grego e alba é branco em latim. Portanto "coruja branca".

    Dizem ainda, que anos depois, o neto de Araker , contou essa historia a um velho pajé de uma outra tribo. E o pajé ouvindo isso disse:- É , esse Suindara antes era homem. Era pescador . Ele e toda sua família viviam à beira do rio e comiam peixes que Suindara pescava. Viviam todos felizes, até o dia em que começou a secar a  mata, a água do rio foi também diminuindo, diminuindo até chegar a apenas alguns centímetros . Aí, foi esquentando e os peixes começaram morrer por falta de ar. Foi uma seca terrível que assolou toda a mata. Suindara que tinha antes o nome de Abiú e toda sua família foi ficando magra , adoecendo, quase morrendo. Abiú pediu então a Tupã que tivesse pena deles. Pediu que Tupã lhes desse um modo de poder viver. Tupã compadecido, transformou Abiú e toda sua família em pássaros noturnos. Tupã deu a eles plumas macias , para poderem voar silenciosamente à noite . Com essa vida poderiam fugir do calor do sol ardente. E disse que à noite poderiam caçar ratos e bichos pequenos para comer. Foi assim que passou a existir o Suindara, o Murucututu, o Jacurutu, o Caboré, o Aondê, o Mocho e muitas outras aves noturnas, todas com cara que fazem lembrar o tempo em que eram gente."

suindara

    Araker (ara ker abá) tabajara (taba yara) tatybeté abá o ikó. 

    Amó ara, Araker guatatenhé oikobo kaaetébó güime oyasem uirasayra. Ebokué obá

pyá nungara o ikó. Sesá baé setyn abá resá abá retyn nungara o ikó . Nde

sobaké sepyak oikobo yuru na sepyaki . Ebokué apopora apubeté oikó.

    Araker ebokué uira oiapysikeme o okape oimoyasuk sekoara ekopotasaba oireko reme.

    Nhẽ ! , kó uirá nambaeruã o karui. Aipóramo Araker osenoin Suindara (Ndauisara). 

    Nhẽ ! kó uirá yemoasú . Ekobué uirá pisaekoaba o ikó supi. Abaetá kera oikobo , kó uirá yapyeyme obebé koyté oipysik eguyá bae mbaetá ambosé. 

    Araker tabape, inti okuabi mbae resé, tasy momirayra, Temiú enhé pytume mbae kuabeyma resé na mombiúi niã. Aé taba aorybeté yemoikobé. Koyr asé o ikuguabypy Suindara . Asé oimoang Suindara i oryba oyapoguara oikó resé. Supi tenhen Suindara oikóreme. Suindara okarú eguyá baé mbaé o moabatyrasy .

    Amó pytuna, Araker yebyr oikóbo amó taba kakara suí. O oka guype koyr, payé oka o taba güi apegüi pyriby senondé aé oguatáme, osendub ybakape moapu "rrrraaaa"… , aobayba sorokapu yabé.

    Araker yapú katy o maen. Saéramo I osepyak Suindara obebé apueyme-rupi kairé yendy sui mimoendik.

    Araker o moang: - "A! Oiei i obebésem ! " Pysaié katú resé , Araker o guatasaba byterin oikóbo o oka pe tauyé oyebyrãna.

    Koéme, I osó paye oka to seii potaba orupe amotaba sui. Ebonime, ombéu payé resé Suindara moyapó sapú. Payé yuruar nheengymbegué nhó : - "Abá omanõ xe anama pupé !…"

    Araker no ikuabi payé mbae nheengypotara, nhen namarani.

    Amo ara, koéme , Araker ibyra Mandipuku seté puku arasy runa oiké okena oiébo :- "Kueysé pytunymé, payé omanõ urutu resé mbisuú." Saéramo, Araker oikuab mbae payé oiépotarãna.

    Aé, aeibé, Asé orobiarypy teapueyma rupi obebé Suindara teapu sorok aobakoroka oyapóme, arã momon.güiguana amó mbaeayba oãngarama. Aipóramo i uirá sera "teõbueraoba soroka"baé "Tupãgaba kaburé " abé orekó. Serera ekokuara "Tito Alba" oikó. 

    Tito Gurexia nheenga pe kaburé oikó baé Alba Latin nheenga pe tinga oikó. Emonãnamo "kaburé tinga".

    Oipa'á , akayúetá riré , Araker emiminó mopapanga ebokué nheenga amó abatyba payé abuera resé. Baé, i payé sendubiré oié :- Pá ! I suindara abápuera. Abiúpuera ! I baé o rayra opain a'é yrembeyba pe oikobébo Suidara o pysyk pirá a'é okarú ikobana. Opain sorybyreté moingatú.

    kaaeté motiningypy ara ãyé. Pará y moxinga moxinga poã mobyr nhó ãyé. Saéramo moakub, moakub , pirá opain manóypy piroisa guatara resé. Ebokué kaa opain oitu tininga poroyukaiba oikóreme. Terapuera Abiú orekó Suindara baé sayra opain momimbyka , maraara, o manõ soé.

    Saéramo, Abiú oyeruré Tupã resé a'é ausubara . I oyururé Tupã oimeeng a'é resé moingokatúaba.

    Tupã moasy a'é, Abiú bae orayra opain resé mopytunuirá. Tupã oimeeng a'é resé abuma ta bebékatú sapueyme pytunyme. Ikó ãngyaba koarasy akubeté kasu sui okanhemykatú. Tupã oié a'é oipysykatú eguyá baé soomirin to karubo pytunyme. Tupã moyabybo Suindara, Murukututu, Yakurutu, Kaboré, Aondê , Mocho baé amõ pytunuirá etá o ma'aypy. Opain soba momaenduar ara abápuera.

SUINDARA

    Araker' (dormema) estis ulo el la granda tribo tabajara (sinjoroj de vilaĝo). Iu tago, kiam Araker' promenadis tra la arbaro , trovis fileto de birdo. Ĝi havis koro-forman vizaĝon  kaj la okuloj kaj nazo estis similaj al de la homoj. Sed vidante de antaŭe oni ne povis vidi ĝian buŝon. Ĝia plumaro estis ege milda. Ĉar Araker' ŝatis la birdon , li portis ĝin hejme kun la intenso ĝin zorgi.

    Sed , la birdo ne manĝis ion ajn kion oni ĝin donis.　Pro tio Araker' ĝin nomis Suindara ( Vivanto kiu ne manĝas)

    Tamen ĝi kreskadis . Vere ĝi estis nokta birdo. Dum la indiĝenoj dormadis, ĝi flugadis silente kaj ĉasadis ratojn kaj multajn aliajn insektojn.

    En la Araker' vilaĝo , oni ne scias kial , malmultiĝis la malsanoj , kaj la manĝaĵoj jam ne 

estis formanĝitaj nokte por oni ne scias kiu. Kaj en la vilaĝo oni komencis vivi  pri feliĉe . 

    Oni jam komencis meme , danki al Suindara ĉar oni imagis ke estis li la kaŭzo de tiu feliĉo. Kaj vere estis, ĉar ĝi formanĝadis la ratojn kaj aliajn bestetojn kiuj kaŭzadis la malsanon al la indiĝenoj. 

    Iu nokto, Araker'  estis revenanta de iu proksima vilaĝo . Jam preskaŭ proksime de sia vilaĝo , ĵuste kiam li  paŝadis antaŭ la domo de la sorĉkuracisto, kiu lokiĝis iom malproksime de la vilaĝo li aŭdis je la aero la sonon "rrraaaa" tiel kiel la disŝiro de ia malnova  trapo. Li rigardis en la direkto de la sono kaj vidis la suindara kiu flugadis nun silente lumigita de la radioj de la plenluno .

    Araker' pensis, " Ah, hodiaŭ ĝi foriris por promeni !".  Ĉar jam estis profunda nokto , li daŭrigante sian paŝadon reiris hejmen.

    Matene, li iris al la domo de la sorĉkuracisto alporti la donacon kion li elportis el la najbara vilaĝo. Kaj rakontis al la sorĉkuracisto pri la sono farita de la suindara. La sorĉkuracisto nur mallaŭte diris al si mem: -- "Estus kiu el miaj familianoj kiu mortos !"

    Araker' ne komprenis kion li volis diri per tio, sed ne gravis.

    Je la sekvanta tago , tuj matene, Mandipuku (longa katfiŝo) , la nevo de Araker' , alta kaj sunbruligita, eniris tra la pordo de la domo dirante:--- Hieraŭ nokte, la sorĉkuracisto mortis pikita de urutu'.

    Tiam, Araker' komprenis kion volis diri la sorĉkuracisto. Kaj ek de tiam oni komencis krei ke la suindara kiu flugas tiel silente, kiam faras la sonon de disŝirata ĉifono ĝi estas  anoncanta ian malbonon kiu okazos.

    Estas pro tio ke oni konas tiun birdo ankaŭ per la nomo "sudario- disŝiranto " kaj " strigo de preĝejo".  Ĝia scienca nomo estas "Tito Alba".

    Tito signifas " strigo" en greka lingvo kaj alba signifas "blanka" en latina lingvo. Do "Blanka strigo".

    Oni diras ankaŭ ke jaroj poste , la neto de Araker' rakontis tiun historion al maljuna sorĉkuracisto de alia tribo. Kaj la sorĉkuracisto aŭdinte tion diris:--- 

    "Tiel ! Tiu suindara antaŭe estis homo. Ĝi estis fiŝkaptisto . Li kaj lian tutan familion vivadis je la bordo de la rivero kaj manĝadis fiŝojn kaptitajn de Suindara . Ĉiu vivadis feliĉaj ĝis la tago kiam komencis sekiĝi la arbaro . La akvo de la rivero ankaŭ malmultiĝis, malmultiĝis ĝis kiam restis nur kelkaj centimetroj. Tiam ĝi ekvarmiĝadis kaj la fiŝoj mortis unu post alia pro manko da aero. Estis terura seko, kiu atakis la tutan arbaron.  

     Suindara kiu antaŭe nomiĝis "Abiu' " , kaj siaj familianoj ekmaldikiĝis, malsaniĝis preskaŭ mortis.  Do, Abiu' petis  al Tupan por ke li havu kompaton de ili. Li petis al Tupan doni al ili ian manjeron por vivi.

    Tupan pro kompato aliformigis Abiu' kaj lian tutan familion al noktaj birdoj. Tupan donis al ili mildajn plumojn por ke ili povu fluge silente dum la nokto. Per tiu vivmanjero ili povus fuĝi de la sunvarmego.

    Kaj diris ke dum la nokto ili povus ĉasi ratojn kaj malgrandajn bestojn por manĝi.   

   Tiamanjere aperis Suindara, Murukututu, Jakurutu, Kaboré, Aondê, Mocho kaj aliaj noktaj birdoj en ĉi mondo. Ĉiuj estas familianoj de Suindara kaj havas vizaĝon kiu memorigas pri la tempo kiam ili estis homoj."

Paĵe' ➣ sorĉkuracisto

Araker' ➣ vira nomo ➣ (dormemulo)

Tabajara　➣posedantoj de vilaĝo  ➣ vilaĝanoj

Suindara ➣ speco da strigo

Mandipukuー ➣ vira nomo　 ➣ （longa siluro)

Abiu' ➣ vira nomo   ➣ （speco da frukto de Amazono） ➣

Tupan ➣ dio

Murukututu' ➣ speco da strigo

Ĵakurutu' ➣ speco da strigo

kabore'➣ speco da strigo

aonde' ➣ speco da strigo

moŝo ➣ speco da strigo

urutu' ➣ speco da venena serpento

スインダラ

     アラケール（寝坊助）は偉大なタバジャラ族の一人でした。ある日、ジャングルを当てなく歩いている時、アラケールは鳥のひなを見つけた。その鳥の顔ハート形でした。その眼や鼻は人間の目鼻と良く似たものでした。しかし、真ん前から見たら、その口が見えない。その羽ぶりはとても柔らかかった。その鳥が気になって、飼おうと思って家に持って帰った。

    しかし，与えるものを何も食べなかった。 それで、アラケール はスインダラ（食べない存在）と言う名を付けました。

    だが、ひなは大きくなっていた .実は夜鳥でした。土人達が寝ている間にその鳥は音を立たず飛んでいた。そして、鼠やら他に多くの虫を狩りしていた。アラケールの村では病気が少なくなり、食べ物はよる見知れぬものに喰われなくなった。村の皆がより幸せに暮らすようになった。その幸せはスインダラの御陰だと思ってスインダラに感謝し始めたんだ。実際にその通りでした。スインダラは土人達に病気を起こす鼠やその他の虫を食べていたから。

    ある晩、アタケールは近くの村から帰ってきたところで、 もうすでに、自分の村に近いところ、丁度、少し離れた所にあるパジェーの家の前を通っているその時，空から来る“ハアハア”と言う　“ぼろ切れが引き裂かれるような音”を聞いた。 音のする方向を見た。そこに、満月の光を浴びて音を立たずに飛ぶスインダラが見えた。

    アラケールは思った：ー " ああ！　今日は散歩に出たかね！”　夜はもう深かったので、パジェーの家にも寄らず，すぐ自分の家に帰った。

    あくる朝に、隣の村から持って来たお土産を上げようと思ってパジェーの家に行った。そこで、スインダラが出した音について、パジェーに言った。パジェーは　ただ小さい声で囁いた：ー" オレの家族の誰が死ぬだろう？”

    アラケールは彼が何を言いたいかは分からなかった、がそれほど気にかけなかった。

    明くる日の朝早く、マンヂプクー (長鯰) 、アラケールの甥、 背高く、良く日焼けた生年が家のドアから入って来て言った：ー昨夜、パジェーがウルツーに噛まれて死んだ！”   

　　　　そこで、アラケールはパジェーの言った買った事を分かった。そして，それ以来、あれほど音も立たず飛ぶスインダラはぼろ切れが弾きさけられるような音を出す時はこれから起こる何かの悪い事を告げているんだと信じられるようになった。そのために、その鳥は “死体包布引き裂き” や “教会梟”　と言う名で知られている。その学名はティト　アウバ　だ。   ティトはギリシャ語で　“梟”　で、アウバはラテン語で　“白い”。即ち、“しろい　ふくろう”

    それも，数年後、アラケールの孫が別の種族のパジェーにこの事を言ったとき、そのパジェーが彼に言った:ー“そうなんだ！そのスインダラは前、人間だった。魚釣りだった。彼と共に彼の家族皆が彼の釣った魚を食って、川岸に暮らしていた。皆が幸せに暮らしていた。が、ある日、ジャングルが乾き始めた。川の水も減って、減って、数センチにしかならない所迄減った。そして、あつくなり、魚達は空気不足で死んでいた。

    ジャングル全体を襲った恐ろしい干ばつでした。　以前アビウーと呼ばれて行ったスインダラやその家族皆がやせこけて、病気になって、もう少しで死ぬまでに到った。

    そこで，アビウーは彼等を助けるようにツパンに頼んだ。彼等に生きられる方法を与えるように頼んだ。

    ツパンが彼等を可愛そうに思って、アビウーを始め、彼の家族の皆を夜鳥に代えました。夜、静かに飛べるように、ツパンは彼等にソフトな羽を与えた。その暮らしで、焼き付ける太陽の暑さをさける事が出来る。そして、夜には食べる為に鼠やらこまい動物を狩りする事が出来ると言った。

    こうやって、スインダラ、ムルクテゥテゥ、ジャクルテゥ、カボレー、アオンデー、モーショやその他多くの夜鳥が生じた。そして，その訳で、皆が人間であった頃を思い出させるような顔たちをしている”　と言われている。

パジェー ➣ 治療師

アラケール ➣ 男名 ➣ (寝坊助)

タバジャラ　➣村人

スインダラ ➣ 梟の一種 ➣ 巣忌ん鳥

マンヂプクー ➣ 男名　 ➣ （長い鯰)

アビウー ➣ 男名   ➣ （アマゾン産の果物の一種） ➣

ツパン➣ 神

ムルクツツ ➣ 梟の一種

ジャクルツ ➣ 梟の一種

カボレー ➣ 梟の一種

アオンデー ➣ 梟の一種

モーショ ➣ ➣ 梟の一種

ウルツー ➣ 毒蛇の一種

수인다라

    아라켈 (잠꾸러기)은 위대한 타바쟈라족의 한사람이었습니다. 어느 날, 정글을 방황할 때, 아라헬은 새의 병아리를 찾았다. 그 새의 얼굴 하트형이었습니다. 그 눈이나 코는 인간의 눈코를 잘 닮은 것이었습니다. 그러나, 바로 앞으로부터 보면, 그 입이 보이지 않는다. 그 날개만은 정말 부드러웠다. 그 새가 마음에 걸리고, 사려고하고 집에 가지고 왔다. 

    그러나, 주는 것을 아무 것도 먹지 않았다.  그래서, 아라켈 은  수인다라 (먹지 않는 존재)라고 말하는 이름에 했습니다. 

    그러나, 병아리는 커지고 있었다. 사실은 야조이었습니다. 토인들이 자고 있는 사이에 그 새는 소리를 서지 않고 날고 있었다. 그리고, 쥐랑 이외에 많은 벌레를 사냥하고 있었다.

     아라켈의 마을에서는 병이 적어지고, 먹을 것은 따라 보아 알려지지 않는 것에 먹어지지 않게 되었다. 마을의 모두가 전보다 행복하게 살게 되었다. 그 행복은 수인다라의 덕분이라고 생각해서  수인다라에 감사하기 시작한 것이다. 실제로 그 대로이었습니다.  수인다라는 토인들에게 병을 일으키는 쥐나 기타의 벌레를 먹고 있었기 때문에. 

     어떤 밤,  아라켈은 가까이의 마을에서 돌아온 곳에서, 이제 이미, 자신의 마을에 가까운 곳, 정확히, 조금 멀리 떨어진 곳에 있는 파 재의 집 앞을 통하고 있는 그 때, 하늘로부터 온다 하하하하라고 말한다 누더기 조각이 잡아 찢어지는 것 같은 소리를 들었다.  소리가 나는 방향을 보았다. 거기에, 만달빛을 쐬어서 소리를 서지 않고 나는  수인다라가 보였다. 

    아라켈은 생각했다 :―"아! 　오늘은 산첵에 나왔는가! ” 밤은 이제 깊었으므로, 파 재의 집에도 들르지 않고, 바로 자신의 집에 돌아갔다. 

    이튿날 아침에, 옆의 마을에서 가지고 온 선물을 올리고 생각해서 파재의 집에 갔다. 거기에서,  수인다라가 낸 소리에 관헤서, 파재에 말했다. 파재는 단지 작은 목소리로 속삭였다 :―”나의 가족 누가 죽을 것이니? ”   아라켈은 그가 무엇을 말하고 싶을지는 모른, 이 그다지 걱정하지 않았다. 

    이튿날의 아침 빨리, 만디프쿠 (장 메기), 아라켈의 조카, 키높고, 잘 햇볕에 탐 자리수 생년이 집 도어로부터 들어와서 했다 :―"어젯밤, 파재가 으루투에 씹어져서 죽었다! ” 

    거기에서,  아라켈은 파재가 말헸던것을 알았다. 그리고, 그 이후, 저것 정도 소리도 들어서지 않고 나는  수인다라는 누더기 조각이 튕겨 피할 수 있는 것 같은 소리를 내보낼 때는 이것으로부터 일어나는 무엇인가가 나쁜 것을 알리고 있는 것이라고 믿을 수 있게 되었다. 

    그 때문에, 그 새는 “시체 포장 피복찣기당기기”나　“ 교회부엉새” 라고 말하는 이름으로 알려져 있다. 그 학명은　디토 아으바　이다.  디토는 희랍어에서　“부엉새”로, 　아으바는 라틴어로 “희다”. 다시 말해,　“흰 부엉새” 

    그것도, 몇 년후,  아라켈의 손자가 다른 종족의 파재에 이 것을 말했을 때, 그 파재가 그에게 말했다 :- “그렇다! 그  수인다라는 앞, 인간이었다. 낚시이었다. 그와 함께 그의 가족모두가 그가 낚은 물고기를 먹고, 강가에 생활하고 있었다. 모두가 행복하게 생활하고 있었다. 지만, 어느 날, 정글이 마르기 시작했다. 강물도 줄어들고, 줄어들고, 몇센티에밖에 안되는 곳까지 줄어들었다. 그리고, 두터워져, 물고기들은 공기부족으로 죽어있었다. 

    정글 전체를 습격한 무서운 한발이었습니다. 　

    이전 아비우와 불려 인 수인다라나 그 가족모두가 말라 빠지고, 병이 나고, 좀 더이어서 죽을때 까지 이르렀다. 거기에서, 아비우는 그들을 돕게 트판에게 부탁했다. 그들에게 살 수 있는 방법을 주게 부탁했다.

    트판이 그들을 귀여울 것 같이 생각하고, 아비우를 시작하고, 그의 가족 모두를 야조로 바꾸었습니다. 밤, 조용히 날 수 있게, 트판은 그들에게 소프트한 날개를 주었다. 그 생활로, 구워 붙이는 태양의 더위를 피할 수 있다. 그리고, 밤에는 먹기 위해서 쥐랑 작은 동물을 사냥할 수 있다고 말했다. 

    이렇게,  수인다라,  무루쿠투투, 쟈크르투, 카볼래, 아온데, 모쇼나 기타 많은 야조가 생겼다. 그리고, 그 이유로, 모두가 인간이었을 때를 상기시키는 것 같은 얼굴들을 되게 하고 있는것이라고 말해지고 있다. 

  

파재 ➣ 치료자

아라켈 ➣   (잠꾸러기)　➣남자이름

타바자라　➣마울사람

수인다라 ➣ 올빼미의 한개의 종류

만디프구 ➣ （장메기)　 ➣ 남자이름

아비우 ➣ (아마존의과일의 한개의 공류)　➣남자이름

트판 ➣ 신 ・하느님

무루쿠투투 ➣ 올빼미의 한개의 종류

쟈크르투 ➣ 올빼미의 한개의 종류

카볼래 ➣ 올빼미의 한개의 종류

아온데 ➣ 올빼미의 한개의 종류

모쇼 ➣ 올빼미의 한개의 종류

으루투 ➣ 겅격하는 바구니 ➣ 독사의 종의 이름 ➣ 

Mbiguá (Pé côncavo)

    Os índios guaranis contam que Mbiguá era um guerreiro
que vivia feliz com sua esposa Yerutí em uma aldeia às
margens do rio Mirinhá.
    A beleza de Yerutí despertou a cobiça de Kapiberá, que a
raptou e fugiu em uma canoa.
    Mbiguá perseguiu e matou Kapiberá, mas Yerutí havia
desaparecido.
    Desesperado, Mbiguá a procurou na mata e ao longo do rio,
sem encontrá-la. Apenas o eco respondia a seus chamados.
Vencido, Mbiguá jogou-se no rio, convencido de que Yerutí
havia se afogado.
    Pouco tempo depois, os índios de sua tribo notaram uma ave
de plumagem negra que voava insistentemente sobre as águas
do rio Mirinha.
    O feiticeiro da tribo explicou então que Mbiguá havia se
transformado na ave e continuava procurando sua amada
Yerutí.

Mbiguá (mbi kuá =pé côncavo)  ➣  Mergulhão
Yeruti (Ye yuru tin =sua boca-bico)  ➣ Yuruti ! Juriti　➣ (espécie de pomba)
Kapiberá (kaapi berá=capim brilhante) ➣ Capim brilhante　 ➣ (nome de homem)
Mirinhay ! (mirin nhã y = pequeno correr água)  ➣  riacho

Mbiguá

    Guaranin abá oipaá uaá Mbiguá guaryni uaá o mirekó

Yerutí irumo aorybeté oikóreme Mirinãy yrembeiba taba pe.

    Yerutí porãgaba moyemõbotara Kapiberá resé. Kapiberá

oimondá Yerutí iuirí okanhem ygara pe.

    Mbiguá opypuemondó oyukábo Kapiberá , nhen Yerutí

kanhemypyra oikóreme.

    Mbiguá semimborará osekar Yerutí kaape , tyrupi, nhen

oaseyme. Ybyrã nhun obaixuarãna i sapukaia.

    Mbiguá auyé yeityk type , oyebo uaá Yerutí ypypykapyra.

    Mobyryõ ara riré , i taba abáetá oiandub amó uirá

sapoporuna uaá oibebé arupi koarupi Miriñay ry árype.

    Taba payé oié a'é ré uaá Mbiguá mouirá iuíri piãmo oikóbo

biterin o miausuba Yerutí.

Mergo

    La guarania indiĝenoj rakontas ke Mbigŭa estis batalanto kiu vivis feliĉe kune kun sia edzino Jeruti' en iu komunumo je la bordo de la rivero Mirinja.

    La beleco de Jeruti' vekis la amdeziron de Kapibera', kiu ŝin

forrabis kaj kun ŝi fuĝis per kanuo.

    Mbigŭa lin persekutis kaj lin mortigis , sed Jeruti' estis

malaperinta.

    Senespera, Mbigŭa esplorrigardis la arbaron kaj laŭlonge de

la rivero, sen trovi ŝin. Nur la eĥo respondis al lia alvokoj.

    Pro la sufero Mbigŭa sinĵetis en la riveron, konvinkita ke

Jeruti' droniĝis tie.

    Post nelonge, la indigenoj de lia tribo rimarkis birdon de

nigra plumaro fluganta ree super la akvoj de la rivero Mirinja.

    La sor#ista doktoro de la tribo tiam klarigis ke Mbigŭa

fariĝis birdo kaj ankoraŭ serĉas sian amatan Jeruti'.

Mbigŭa (mbi kŭa =kava piedo)= Mergo

Yeruti' (je juru tin = sia beka bu!o) = Yuruti ➣ Juriti ➣ (speco da kolumbo)

Kapibera' (kaapi bera = greso brila)  ➣  brilanta greso ➣ (vira nomo)

Mirinja' ! (mirin nhã y = malgrande kuras akvo)  ➣  rivereto

アイサ

潜水鳥

     グアラにー族の原住民達の話しでは、ビグァーが自分の妻 “イェルチー”とミリニャ川のほとりにある村で、幸せに暮らしていました。

    イェルチーの美しさがカピベラーの欲望を起こさせた。それで，彼は彼女を奪ってボートで逃げました。

    ビグァーは追いかけて、カピベラーを殺したが、イェルチーは消えていました。

    絶望的に、ビグァーはジャングルや川に沿って彼女を探したが見つからなかった。こだまのみ彼の呼び声に答えるのでした。

    イェルチーがキット溺れ死んでいたと思って、絶望したビグァーは川に身を投げました。

    しばらくすると、彼の村の原住民達が ミリニャ川の上を しつこく飛んでいた 黒い 羽の鳥に気づきました。

    村の術使いがビグァーは鳥になって、自分の愛するイェルチーを探し続けていると説明しました。

ビグア  (mbi kuá =凹み足)= アイサ (潜水鳥）

イェルチ (je juru tin = 自口嘴) = Yuruti  ➣ Juriti  ➣  (鳩の一種)

カピベラ   (kaapi bera = 光草) ➣  ひかりぐさ

ミリニャイ  ➣ (mirin nhã y = 小流川) ➣ 小川

아비

(잠수조류)

    과라니족의 원주민들의 이야기에서는,비과가 자신의 아내 예르치과 미리냐 강의 강가에 있는 마을에서, 행복하게 생활하고 있었습니다.

    예르치의 아름다움이 카피베라의 욕망을 일으키게 했다. 그래서, 그는 그녀를 빼앗아서 보트로 도망쳤습니다.

    비과는 쫓아가고,카피베라를 죽였지만,예르치는 사라지고 있었습니다.

    절망적으로,비과는 정글이나 강에 따라 그녀를 찾았지만 보이지 않았다. 메아리만 그의 부르는 소리에 대답하는 것이었습니다.

    예르치는 분명히 빠져 죽어있었다고 생각하고, 절망한 비과는 강에 몸을 던졌습니다.

    잠시후, 그의 마을 원주민들이미리냐강 위를 끈질기게 날고 있었던 검은 날개의 새에게 알아차렸습니다.

    마을의 기술쓰기가 비과는 새가 되어서, 자신이 사랑하는 예르치를 계속해서 찾고 있다고 설명했습니다.

비과  (mbi kuá =오목형발 )= 아비 (잠수새)

예르치 (je juru tin = 自口嘴 ) = Yuruti  ➣ Juriti  ➣  (비둘기의 1개 의 ㄴ종류)

카피베라 (kaapi bera = 光草 ) ➣ 빛나는잡초

미리냐 （Miriñay = 미린 냔 이 = 소 흐름 강） ➣ (미리냐이=시내)