JENIPAPO
a forma de um chochalho . Dentro da casca
grossa tem sementes. Ralado e transformado
numa pasta, dá uma resina que misturada ao pó
do carvão é usada para pintar a pele de um azul
marinho escuro quase preto.
Jenipapo ➣ Ỹãdy mbapo (chocalho de resina)
Yaniguaka ➣ nhandyguaka (resina de pintar)
Antigamente todos os índios eram iguais. Depois vieram índios de outras partes e todos viviam da caça e pesca dentro da grande mata da Pindorama.
Quando se tornavam muitas as pessoas de uma só taba, a caça se tornava pouca para alimentar a todos. Então eles dividiam o grupo e os jovens partiam para formar uma outra taba em outro lugar.
Aí, a taba ia crescendo e quando eles saiam para caçar, muitas vezes deparavam com outros índios e batalhavam até à morte, sem as vezes reconhecer que eram mesmo parentes.
Um velho pajé, descontente com o que acontecia com seus descendentes, entrou em concentração para conversar com Tupã.
Aí, Tupã disse a ele:
--- Fiz os homens todos iguais, para que eles não batalhem entre si. E fiz cada um diferente do outro para que se possam reconhecer. Mas vejo que vocês não sabem reconhecer nem a igualdade nem a desigualdade de vocês. Vejo que vocês nem sequer procuram reconhecer a minha criação.
Mas , eu vou dar uma coisa para vocês poderem reconhecer seus iguais com mais facilidade.
Vou dar a vocês uma resina para que vocês misturem nela o pó do carvão e pintem o corpo e a cara , cada taba com um desenho diferente para que logo ao se verem possam se reconhecer.
Quando estiver pronta , eu colocarei dentro de chocalhos e pendurarei na árvore. Vocês apanham os chocalhos enquanto verdes , ralam , deixam de molho na água quente e obterão uma resina pastosa azulada, misturem nela o pó de carvão e se pintem com isso.
Logo que encontraram os chocalhos de resina , os índios começaram a fazer como lhes dizia o pajé que fora ensinado por Tupã. Desde aí os índios costumam se pintar principalmente durante suas festas, pois a forma do fruto os faz recordar o chocalho das festas.
Pindorama ➣ Pindo = palmeira ＋rama = Terra
JENIPAPO
Akoéme opain abá oyoyabé oikóreme. Aé riré mõnaba sui abá oureme. Baé opain soóbé pirá pysyka oikóbo moingokatú Pindorama kaaguasú pupé.
Amo taba pe aba moabatyba ramé, mbiara moxinga ta opoy opain abaetá. Arã i oipeá abáetá . Baé abá guyriguana osóbo mõnabape motaba.
Aéreme, ebokuey taba moturusu. Baé i osem ta kaamondó, seta í omoyesub amoabá . Aeibé oyomarãmonhãbo yoyuká ãyé . Mbobir anãma oikoreme kuabeyme.
Amo payé abuera , apysykeyme mbae oãng orayra resé, oyesarekó ta onheeng Tupã resé.
Aéreme, Tupã oié iresé :
___ Abáetá ta na yomarãmonhangi Abáetá goyabé oimonhangumó. Baé yoesé abá té oimonhã t’oyokuaba. Baé, peen nda pe kuabykatuibo o nungarayuiré o nungareymayuiré bé. Peen xe moỹangaba tiruã nda pe kuabysekari .
Nde , xe oimeengyne mbae peen resé ta anama kuaba kuruteuara.
Xe oimeeng peen resé yani ta peoiemonã monãnybyra ybyraakã mokẽuna kuynhimbora . Baé pemoyeguak peen retébé peen roba. Taba yá kuatiara nungareyma . Moyaba yosepyakupité peyokuab tauyé.
Xa monhããna kuri ramé , xa imoing ebokuey yani bapopupé baé ai moyasek ybyra akãga pe. Peen peipysyk yani bapo kyra ramé. Peen pe seé yani bapo, aé riré pe imõbuba ty akubapupé koyté ebokuey mbae moyani monanymbyra mosuikira. Aéreme, pe emonã ybyraakã mokẽuna kuyĩ baé peyeguak ebokuey mbaepe.
Abaetá yanibapo oasem upité payé kuapyra Tupã resé oié mbaeyabé oimonhangypy . Kó ara sui abaetá oyeguaka namé oirekó. Tenonderá o pepyra ramé. A’é yanibapo nungara osekar memenhé omaenduar pepyra bapo.
Ybyraakã mokẽuna ➣ (assado preto de galhos) ➣galhos carbonizados
➣ carvão de galhos (carvão vegetal)
Mokẽuna kuyĩ ➣ pó de carvão.
Tatapuynha (fogo restos)➣ cinzas
Tatapy ➣ brasa de fogo ➣ brasa viva (incandescente)
Ĵenipapo
La frukto de ĵenipapo havas la formon de maracas-sonorilo. Interne de la dika ŝelo estas semoj. Kiam ĝi estas raspita fariĝas rezina pasto kiu miksita al la polvo de la karbo estas uzota por pentri la haŭton malhel- marblue preskaŭ nigre.
Jenipapo ➣ Ỹãdy mbapo (sonorilo da rezino)
yaniguaka ➣ nhandyguaka (rezino por pentrado)
Je la antikva tempo ĉiuj indiĝenoj estis egalaj. Poste, alvenis indiĝenoj el aliaj partoj kaj ĉiuj vivadis dank' al la ĉasado kaj fiŝkaptado faritaj en la grandega arbaro de Pindoramo.
Kiam la nombro de personoj de iu domaro tro multiĝis, la ĉaso ne sufiĉas por ke ĉiuj manĝu. Do, ili disdividis la grupon kaj la junuloj foriradis por formi alian grupon aliloke.
Tie, la domaro kreskadis kaj kiam ili arbariris por ĉasi, multfoje renkontis aliajn indiĝenoj kaj bataladis ĝis morte eĉ ne rekonante ke ili estis vere parencoj.
Iu aĝa paĝeo , malĝoja pro tio kiu okazadis al iliajn idaron, eniris en koncentrado por konversacii kun tupãno.
Tiam, Tupã diris al ili:
--- Mi faris la homojn ĉiuj egalaj, por ke ili ne batalu unu kun alia. Kaj faris ili malsimilaj unu el alia por ke ili povu sin rekoni. Sed mi vidas ke vi ne scias rekoni nek la egalecon nek la malegalecon de vi ĉiuj.Mi vidas ke vi eĉ ne serĉas kiel rekoni mian kreadon. Sed mi donos al vi ion por ke vi povu rekoni viajn egalulojn pli facile.
Mi donos al vi rezinon por ke vi miksu al ĝi la polvo de karbo kaj pentru la korpon kaj vizaĵon. Ĉiu domaro sin pentru per malsimila desegnaĵo, tial vi povos tuj rekoni sian samdomarulon.
Kiam ĝi pretiĝos, mi metos interne de sonoriloj kaj pendigos je iu arbo.
Vi prenu la sonorilojn dum ili estas ankoraŭ ne maturaj , raspu, lasu ĝin en la varma akvo kaj tial vi akiros bluetan pasteman rezinon. Miksu en ĝi la polvo de karbo kaj pentru vin per tiu. Tuj kiam la indiĝenoj vidis la sonoriloj da rezino, ili komencis fari tiel kiel lin diris la paĝeo instruita de Tupano. Ekde tiam la indiĝenoj kutimas sin pentri precipe dum siaj festoj, ĉar la aspekto de la frukto faras ke ili memoru pri la maraka-sonoriloj de la festoj.
Pindoramo ➣ Pindorama (pindo = palmo ＋rama = lando)
ジェニパポ
ジェニパポの実はマラカの形をしています。その厚い皮の中に種が入っている。すりおろした実のペーストからで来た樹脂が炭の粉末と混ぜて 、肌を黒に近い青に染めるのに使われる。
むかし むかし、土人達は皆が同じでした。後に、他の土地から他の土人達がやって来ました．皆が狩りと魚釣りをして、ピンドラマの広大なジャングルで暮らしていました。
一つの村の人数が多くなって来ると獲物が皆を養うのに少なくなる．そこで、彼等は小さいグルプに分かれて、若者達は別の村を別の所に作る為に出て行く事にしていました。
そこで、その村が又大きくなって行きました。彼等が狩りに出る時に、多くの場合に他の原住民達と出会って、死ぬ迄戦ったりしました。それらが元々自分達の親戚だとも知らずに。
自分の子孫に起こっている事を見た ある歳を取ったパジェーが、悲しくなて、ツパンと会話をする為に鎮魂に入りました。
そこで、ツパンは彼に言いました:
---人間が互いに戦いをしないように、皆を同じに造りました． それに、人間どもが互いに相手を分かる事が出来るように、皆を互いに違うものに造りました。しかし， 君達はお互いの類似も相違も認識するのを知らないと見ます。君達は僕の創造を認識する事さえ試みないとも見えます。
しかし、君達がより容易く君達の類似を認識することが出来るように、君達に何かを呉れます。
君達に特別な樹脂を呉れます。その樹脂に炭の粉末を混ぜて、身体や顔を染めなさい。描く村が別の柄で。そうすれば 出会った時、すぐにその村を認識する事が出来よう。
出来上がったら、それをマラカの中に入れて木の枝にぶら下げます。君達は青いうちにマラカを収穫し、すりおろし、しばらくお湯につければ、青ポイ
ペストのような樹脂が出来る。それに炭の粉末をまぜて、自分の身体に塗れ。
原住民達は樹脂のマラカを見つけるや否やツパンに教えられたパジェーが言っていたようにし初めました。 その時以来、原住民達は自分の身体をペンチングする事になりました．
特に祭りの際に。それはその実の形は祭りのマラカを思い出させるから。
ジェニパポ ➣ Ỹãdy mbapo (樹脂用マラカ )
ヤニグァカ ➣ nhandyguaka (染める樹脂)
제니파포
졔니파포의 열매는마라카의 형태를 하고 있습니다. 그 두꺼운 껍질 속에 씨앗이 들어 있다. 강판 된 열매의 반죽에서 취득하는 수지가 숯의 분말과 섞고, 피부를 흑에 가까운 파랑에 물들이는데도 사용된다.
옛날 옛날, 토인들은 모두가 같았습니다. 나중에, 다른 토지에서 다른 토인들이 왔습니다. 모두가 사냥과 낚시를 하고, 핀도라마의 광대한 정글에서 생활하고 있었습니다.
하나의 마을 인원수가 많아져 오면 먹이가 모두를 기른데도 적어진다.
거기에서, 그들은 작은 군으로 나뉘어지고, 젊은이들은 다른 마을을 다른 곳에 만들기 위해서 나가기로 하고 있었습니다.
거기에서, 그 마을이 또 커져 갔습니다. 그들이 사냥에 나갈 때에, 많은 경우에 다른 원주민들을 만나고, 죽을 때까지 싸우거나 했습니다. 그것들이 원래 자신들의 친척이라고도 모르게.
자신의 자손에게 일어나고 있는 것을 본 어떤 나이를 먹은 파제이가, 슬프게 되고, 트판과 회화를 하기 위해서 진혼에 들어갔습니다.
거기에서, 트판은 그에게 말했습니다 :
---인간이 서로 싸움을 하지 않도록, 모두를 같이 만들었습니다. 거기에, 인간들이 서로 상대를 알 수 있게, 모두를 서로 다른 모습에 만들었습니다.
그러나, 너희들은 서로의 유사도 차이도 인식하는 것을 모른다고 봅니다.
너희들은 나의 창조를 인식하는 것마저 시도하지 않으면도 보입니다.
그러나, 너희들이 지금보다 쉽게 너희들의 유사를 인식할 수 있게, 너희들에 뭔가를 줍니다.
너희들에 특별한 수지를 줍니다. 그 수지에 숯의 분말을 섞고, 신체나 얼굴을 물들이세요. 그리는 마을이 다른 무늬로. 그렇게 하면 만났을 때, 곧 그 마을을 인식할 수 있자.
완성되면, 그것을 마라카 속으로 넣어서 나무가지에 축 늘어뜨립니다.
너희들은 무르익지 않는 동안에 마라카를 수확하고, 강판하고, 잠시동안 뜨거운 물에 붙이면, 파랑반죽와 같은 수지를 할 수 있다. 거기에 숯의 분말을 섞고, 자신의 신체에 칠해라.
원주민들은 수지의 마라카를 찾자마자 트판에 배운 파제이가 말하고 있도록 해 시작했습니다. 그 때 이래, 원주민들은 자신의 신체를 페인트하게 되었습니다.
특히 축제의 즈음에. 그것은 그 열매의 형은 축제의 마라카를 상기시키기 때문입니다.
핀도라마 ➣ 핀도 = 야자의 나무 + 라마 = 나라
No comments:
Post a Comment