Portuguese
Tupã e a Natureza
A primeira alma é Tupã (T ypy ang = Tupã), onde o T significa respeito ypy significa primeira e ang significa alma).
Aí, Tupã criou Ywy a terra, depois bateu a terra com Ywytu (ywy =terra , tu =bater) o ar, daí nasceu Yí , a água. Então Tupã passou muito tempo fazendo Ywyrá (ywy= terra, ra= nascer) as árvores, fazendo uirá (uiwa=flecha, r=de, ar=nascer) as áves, e outras coisas como piú (pik= picar, uu=beber) o pernilongo, arariboia (ara=nascer, r=de, ii=água, boia=cobra,) a cobra d'água, etc.
Um dia, resolveu fazer o primeiro animal , aí fez o Tupy (T =respeitoso , ypy=primeiro), a primeira existência animal na terra, Cada pessoa do povo tupi tinha um caracter diferente. Quando o tupi morria, nascia de acordo com seu caracter uma estrela, ou um animal diferente. Assim nasceram os diversos animais da terra. e as muitas estrelas do iwaka ou seja do céu.
Tupã disse também aos tupis: Os animais são parte de vocês mesmos. As árvores e tudo o mais são teus irmãos. Respeite todos . Comendo-os vocês ganham a vida deles em seus corpos. Mas , lembrem-se, os animais, as plantas , a água, o ar, a terra, tudo não são de seus antepassados, assim como não são de vocês. Tudo isso é emprestado a vocês pelos seus futuros descendentes. Assim vocês têm o dever de conservar a natureza assim como ela é para a restituírem a seus futuros descendentes. Se vocês matarem animais desnecessariamente, estragarem e acabarem com tudo que tem na natureza como irão viver os seus descendentes que afavelmente lhe emprestam todo esse tesouro ?
E é por isso que o povo tupi e todos os povos indígenas de todo o Mundo vivem com a natureza e por ela têm grande respeito e agradecimento. E sabem muito bem que um dia terão de a restituir a seus futuros descendentes a começar pelos seus filhos.
awarekó = caráter humano
kaarabá = homens da selva (indígenas)
Nhemonhãguara = antepassados
Tupi
Tupã Arapysybé
Angypy Tupã (T ypy ã = Tupã), (T =pousuba, ypy =yepéuara, ã=anga).
Aéreme, Tupã oyemonhang Yby , aériré otuk ybi ybytu (ywy tuk ) irũm, asuí oar yí . Aésuí Tupã osasana arapuku omonhãngikóbo Ybyrá (ywy ra) omonhãgikóbo uirá (uiwa ra) asuí amon mbae, piú (pik uu), arariboia (ara r ii boia) asuí amombae.
Yepé ara, yepé soó omonhã ekopotara. Aéreme omonhã Tupi. Ebokué, Yepé soó ypy maa. Tupi awaetá iepé iepé orikóana awarekó nungareyma. Tupi awa omanõanareme , ebokuei awarekó upiramo oarana oikó iepé yasitatá, u iepé soó nungareyma. Emonã oarana yby soó ekoparaba , ybaka yasitatátyba. .
Tupã oié Tupi arama: Soó opain penhen rasykueraé . Ybyra opain mbaebé penhen rybira . Epepousuba opain . Penhen pekaru epeikóbo ebokuei, penhen peyekosuba A'e ãnga penhen retépe. Aé, pemaenduar : Soó, ybyra , yi, ibytu, yby,kaa , opain penhen tuibaepaguama nambaeruã . Naanité penhen mbae . Penhen nhemonhãguaranama opuruukara opain mbae penhem arama. Penhen aipóramo petekoteben pemoingatu arapysy koyabé aé oikó. Asuí moyebir penhen nhemonhãguaranama supé. Marandé penhen peyuká soó tekotebeneyme, pemomoxy , pemombaba arapysy opaimba, penhe nhemonhãguara uaá oporuukara moribyrupi ebokuei opain mbaeeté penhen arãma maeté rekosaba orekókuri ?
Emonã aé Tupi abá , arapy kaarabá opakatú oikobe arapysy irũmu. yabetenhé orekó pousubeté , orekó kuekatuaba arapysy resé. Asuí okuaukatureté uaá iepé ara pemoyebirkuau penhen nhemonhãguaranama supé. Peypyrung perayra supé.
Esperanto
Tupan kaj la Naturo
La unua animo estis Tupang.(T ypy ang = Tupang), kie (la T signifas respekto ypy signifas la unua kaj ang signifas animo).
Tia, Tupang kreis Yby la grundo, poste li batis la grundon per Ybytu (yby =grundo , tu =bati) la aero, de tio naskiĝis yí , la akvo. Ek de tiam Tupang pasis longan tempon farante Ybyrá (yby= grundo, r=de,ar= naskiĝi) la arboj, farante uirá (uiwa=sago, r=de, ar=naskiĝi) la birdoj, kaj aliajn aferojn kiel piú (pik= piki, uu=trinki) la moskito, arariboia (ara=naskiĝi, r=de, ii=akvo, boia=serpento,) la akva serpento. ktp.
Iu tago, Li decidis fari la unuan animalon. Tiam li faris la Tupy (T =respektinda , ypy=unua), la unua animala ekzisto sur la tero. Ĉiu homo de la tupia popolo havis malsimilan karakteron. Kiam la tupi mortis , naskiĝis laŭ la karaktero de la mortinto unu stelo, aŭ unu novtipa animalo. Tiel naskiĝis la diverstipaj animaloj de la tero, kaj la grandnombro da ĉielaj steloj.
Tupang tiam diris al la tupi homoj: La bestoj estas parto de vi ĉiuj mem. La arboj kaj ĉiom aliaj estas viaj fratoj. Respektu al ĉiuj. Manĝante ilin, vi gajnus ilian vivon en viaj korpoj. Sed, memoru: La bestoj, la plantoj, la akvo, la aero, la grundo, ĉiom ajn ne apartenis al viaj prapatroj same kiel ne apartenas al vi ĉiuj.
Ĉiom tiuj estas pruntdonita al vi de viaj futuraj posteuloj. Tiel vi havas la devon konservi la naturon tiel kiel ĝi estas por redoni al viaj futuraj posteuloj.
Se vi mortigus bestojn sen neceso, se vi ruinigus kaj forkonsumi ion ajn ekzistanta en la naturo, kia maniere povus vivi viaj posteuloj kiuj afable pruntdonas al vi ĉiuj tiun tutan trezoron ?
Kaj estas pro tio ke la tupiaj homoj kaj ĉiuj indiĝenaj popoloj de la tuta mondo vivas kune kun la naturo kaj havas por ĝi grandan respekton kaj dankemon.
Kaj ili bone scias ke iam ili devos redoni tiun naturon al siaj futuraj posteuloj , komencante per siaj propraj ge-filoj.
Japanese
テゥパンと自然
最初の魂はテゥパン(Tupang=T ypy ang = T =尊敬 、 ypy= 最初の、 ang =魂). でした。
そこで、テゥパンは イビー(Yby=土)を創造した。 その後、 イビテゥー(Ybytu=yby =土 , tu =打つ)空気で土を打ちました。そこからイイー (Yí =水)が生まれました。それから、 テゥパンは 長い間、 イビラー(Ybyrá =yby= 土, r=の、ar= 生まれ)即ち木々を作ったり、 ウイラー(uirá =uiwa=矢, r=の, ar=生まれ) 即ち鳥達, ピウー (蚊=piú=pik= 刺す, uu=飲む) , アラリボーイア(水蛇=arariboia (ara=生まれ, r=の, ii=水, boia=蛇,) 、 などのその他のものを作ったりしていました。
ある日、最初の動物を作る事にしました。 その時、この世の最初の動物的な存在 であるテゥピー(Tupy =T =尊敬 , ypy=最初の), を作りました。 テゥピー民族のめいめいが独特の性格を持っていました。テゥピーの人々が死ぬ時、それらの性格により、星か違った動物が生まれるのでした。 そうやって、この世の様々な動物や空の数えきれない星々が生まれました。
テゥパンはテゥピーに言いました: 動物達は君ら自身の一部です。 木々、その他全てが君らの兄弟です。 皆を尊敬しなさい。 それらを食べて,君らは自分の身体にそれらの命を得る。しかし、良く覚えておきなさい。 動物達、植物達、水、空気、土,全てが 君らの祖先のものではなかった。君らのものでもない。全てが君らの未来の子孫 から君らに貸されているだけだ。ですから、君らは自然があるままに保って,自分の未来の子孫に返す義務がある。 必要もなく、動物を殺したり、自然にあるものを悪くしたり、無くさせたり すれば、快くその宝全てを君らに貸してくれた自分の 子孫が どのように暮らす事が出来ようか?
そして、それがゆえに、テゥピー民族や この世の原住民 皆が自然と共に生きて、自然に対して深い尊敬や感謝を持っています。そして、いつかは自分の子供達を始めに、その自然を自分たちの未来の子孫 に返さねば成らないと良く分かっています。
Korean
트팡과 자연
최초의 혼은 트팡(Tupang= T ypy ang = T =존경, ypy= 최초의 , ang =혼). 이었습니다 .
거기에서, 트팡는 이비(Yby=흙)을 창조했다. 그 후, 이비투(공기=Ybytu=yby =흙, tu = 친다)로 흙을 쳤습니다. 거기에서 이이(Yi =물)가 태어났습니다. 그리고, 트팡은 오랫동안, 이비라(Ybyra =yby=흙, r=의, ar= 태어나) 즉지나무들을 만들거나, 우이라(uira =uiwa=화살, r=의 , ar= 태어나) 즉 지새들, 비우(모기=piú=pik= 찌르는 , uu= 마신다), 아라리보야 (물뱀=arariboia (ara=출생, r=의 , ii=물, boia=뱀,),등의 기타의 물건을 만들거나 하고 있었습니다.
어느 날, 최초의 동물을 만들기로 했습니다. 그 때, 이 세상의 최초의 동물적인 존재인 트피(Tupy (T =존경, ypy= 최초의),를 만들었습니다. 트피민족의 제각기가 독특한 성격을 가지고 있었습니다. 트피 사람들이 죽을 때, 그들의 성격에 의해, 별인가 다른 동물이 태어나는 것이었습니다. 그렇게 하고, 이 세계의 각종 동물이나 하늘의 셀 수 없는 별들이 태어났습니다.
트팡은 트피에 말했습니다 :동물들은 너들 자신의 일부입니다. 나무들,기타 모두가 너들의 형제입니다. 모두를 존경하세요. 그것들을 먹고, 너들은 자신의 신체에 그것들의 생명을 얻는다. 그러나, 잘 기억해 두세요. 동물들, 식물들, 물, 공기, 흙, 모두가 너들의 선조의 물건이 아니었다. 너들의 물건이라도 아니다. 모두가 너들의 미래의 자손로부터 너들에게 빌려줘지고 있는 것 뿐이다. 그러니까, 너들은 자연이 있었던 채에 유지하고, 자신의 미래의자손에 돌려주는 의무가 있다. 필요도 없고, 동물을 죽이거나, 자연스럽게 있는 것을 나쁘게 하거나, 없어지고 하거나 하면, 마음좋게 그 보물모두를너들에게 빌려 준 자신의 자손가 어떻게 살 수 있슬까?
그리고, 그것이 때문에, 트피민족이나 이 세상의 원주민모두가 자연과 살고, 자연에 대하여 깊은 존경이나 감사를 가지고 있습니다. 그리고, 언젠가는 자신의 어린이들을 처음에, 그 자연을 자기들의 미래의자손 에 되돌려 놓지 않으면 이루어지지 않으면 잘 알고 있습니다.
